සඳ තරණය කිරීම මානව ඉතිහාසයේ සුවිශේෂීම සන්ධිස්ථානයක් වුවද, සඳ මතුපිට සිට නැවත පෘථිවියට සුරක්ෂිතව පැමිණීම ඊටත් වඩා තාක්ෂණිකව අභියෝගාත්මක මෙන්ම අතිශය අවදානම් සහගත ක්රියාවලියකි. බොහෝ දෙනෙකුට පවතින ප්රධානතම ගැටලුවක් වන්නේ, පෘථිවියේ මෙන් දැවැන්ත රොකට් දියත් කිරීමේ අංගනයක් (Launch Pad) සඳ මත නොමැතිව ගගනගාමීන් නැවත ගුවන්ගත වන්නේ කෙසේද යන්නයි. මේ සඳහා ඔවුන් යොදාගන්නේ 'චන්ද්ර මොඩියුලය' (Lunar Module) නම් වූ විශේෂිත යානයයි. මෙම යානය ප්රධාන කොටස් දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ආපසු පැමිණීමේ මෙහෙයුමේදී එහි පහළ කොටස තාවකාලික දියත් කිරීමේ පීඨිකාවක් ලෙස ක්රියා කරයි. ඉන් අනතුරුව යානයේ ඉහළ කොටසේ (Ascent Stage) එන්ජිම පමණක් ක්රියාත්මක කර සඳ මතුපිටින් ඉහළට එසවෙන අතර, සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණය පෘථිවියේ ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් හයෙන් එකක් (1/6) තරම් අවම අගයක් ගන්නා බැවින් මෙලෙස කුඩා එන්ජිමක් මගින් වුවද පහසුවෙන්ම නැවත කක්ෂගත වීමට ඔවුන්ට හැකියාව ලැබේ.
සඳ මතුපිටින් සාර්ථකව නික්මීමෙන් පසු මීළඟ අතිශය තීරණාත්මක පියවර වන්නේ මව් යානය හෙවත් 'විධාන මොඩියුලය' (Command Module) සමඟ අභ්යවකාශයේදී නැවත සම්බන්ධ වීමයි (Docking). ගගනගාමීන් සඳ මත ගවේෂණ කටයුතු සිදු කරන කාලය පුරාවටම මෙම මව් යානය තනි ගගනගාමියෙකු සමඟ චන්ද්ර කක්ෂයේ රැඳී සිටියි. සඳ මතුපිට සිට ඉහළට පැමිණි කුඩා යානය ඉතාමත් නිරවද්ය ගණනය කිරීම් සහ සංකීර්ණ මෙහෙයුම් හරහා කක්ෂයේ සැරිසරන මව් යානය සමඟ සුමටව සම්බන්ධ විය යුතුය. මෙම ක්රියාවලිය සාර්ථක වූ වහාම, කුඩා යානයේ සිටි ගගනගාමීන් විසින් තමන් රැගෙන ආ චන්ද්ර පාෂාණ සහ අනෙකුත් වැදගත් සාම්පල ද සමඟින් මව් යානයට මාරු වීම සිදු කරනු ලබයි. සියලු දෙනා මව් යානයට ඇතුළු වූ පසු, ඔවුන්ට තවදුරටත් අනවශ්ය වන කුඩා යානය මව් යානයෙන් ගලවා චන්ද්ර කක්ෂයට මුදා හැරීම සිදු කෙරේ.
සියලුම ගගනගාමීන් මව් යානයට එක්වීමෙන් අනතුරුව, නැවත පෘථිවිය බලා ආරම්භ කරන දීර්ඝ ගමන හෙවත් 'පෘථිවි-අභිමුඛ නික්ෂේපණය' (Trans-Earth Injection) අරඹනු ලබයි. මෙහිදී සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑමෙන් සහ චන්ද්ර කක්ෂයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම මිදීම සඳහා මව් යානයේ ඇති ප්රධාන එන්ජිම ඉතා නිවැරදි කාල පරාසයක් තුළ දැල්වීම (Engine Burn) සිදු කළ යුතුය. මෙමගින් යානයට පෘථිවිය දෙසට ගමන් කිරීමට අවශ්ය නිශ්චිත ප්රවේගය සහ දිශානතිය ලබා දෙයි. කිලෝමීටර් ලක්ෂ ගණනක් දුර ගෙවා දමමින් අභ්යවකාශයේ පාවෙමින් යන මෙම අඳුරු මෙන්ම නිහඬ ගමන සඳහා දළ වශයෙන් දින තුනක පමණ කාලයක් ගත වේ. මෙම දින තුන පුරාවටම යානයේ ගමන් මග නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරන අතර, අවශ්ය වුවහොත් සුළු ගමන් පථ නිවැරදි කිරීම් සිදු කිරීමටද ගගනගාමීහු වගබලා ගනිති.
සමස්ත මෙහෙයුමේ භයානකම සහ තීරණාත්මකම අවස්ථාව උදා වන්නේ යානය පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වන (Re-entry) මොහොතේදීය. දින ගණනාවක අභ්යවකාශ ගමනකින් පසු පෘථිවියට ළඟා වන විධාන මොඩියුලය, පැයට කිලෝමීටර් 40,000කටත් වඩා වැඩි අතිවිශාල වේගයකින් පෘථිවි වායුගෝලය හරහා ගමන් කිරීම අරඹයි. මෙතරම් අධික වේගයකින් වායුගෝලයේ ඝන ස්ථර සමඟ ගැටීමේදී ඇතිවන අතිමහත් ඝර්ෂණය හේතුවෙන් යානය වටා ඇති වාතය ප්ලාස්මා තත්ත්වයට පත්වී දැඩි තාපයක් ජනනය වේ. මෙම අවස්ථාවේදී යානය පිටත උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 1600 (2900°F) ඉක්මවා යන තරම් දරුණු වෙයි. මෙම අධික තාපයෙන් යානය සහ ඇතුළත සිටින ගගනගාමීන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කරනු ලබන්නේ යානයේ පතුළේ සවි කර ඇති විශේෂිත තාප ආවරණය (Heat Shield) මගිනි. එය ක්රමයෙන් දැවී යමින් යානය ඇතුළත උෂ්ණත්වය නියතව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
වායුගෝලීය ඝර්ෂණය මගින් යානයේ වේගය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කිරීමෙන් පසුව, අවසන් ගොඩබැසීමේ අදියර (Splashdown) ක්රියාත්මක වේ. පෘථිවි පෘෂ්ඨයට ආසන්න වෙත්ම, යානයේ ඉතිරිව ඇති වේගය තවදුරටත් පාලනය කරමින් ආරක්ෂිතව පහත් කිරීම සඳහා දැවැන්ත පැරෂුට් පද්ධතියක් අදියර කිහිපයක් යටතේ දිග හරිනු ලබයි. මෙමගින් යානයේ වේගය සාමාන්ය මට්ටමකට අවම කරන අතර, අවසානයේදී යානය සාගරය මතුපිටට (බොහෝ විට පැසිෆික් සාගරයට) සුරක්ෂිතව පතිත වෙයි. එසේ පතිත වූ වහාම, ඒ අවට පෙර සූදානමින් ස්ථානගත කර ඇති නාවික හමුදා නෞකා සහ ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් මගින් ගගනගාමීන්ව සහ අභ්යවකාශයේ සිට රැගෙන ආ වටිනා සාම්පල කඩිනමින් ගොඩට ගැනීම සිදු කරයි. මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය මානව බුද්ධියේ සහ අභ්යවකාශ තාක්ෂණයේ ඇති අතිමහත් විශිෂ්ටත්වය මනාව පිළිඹිබු කරන අතර, විශ්වයේ රහස් සොයා යන මිනිසාගේ ගමනේ සුවිශේෂීම ජයග්රහණයක් ලෙස සනිටුහන් වේ.
