ඇල්ෆා සෙන්ටෝරි (Alpha Centauri) තරු පද්ධතියේ අපට සමීපතම සූර්යයා වැනි තරුවක් වටා කක්ෂගතව ඇති යෝධ ග්රහලෝකයක ප්රථම බලගතු සාක්ෂි තාරකා විද්යාඥයින් විසින් සොයාගෙන තිබේ.
පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ හතරක් පමණක් ඈතින් පිහිටි මෙම පද්ධතිය තරු තුනකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් ප්රොක්සිමා සෙන්ටෝරි තරුව වටා ග්රහලෝක පවතින බව මීට පෙර සොයාගෙන තිබුණද, ඇල්ෆා සෙන්ටෝරි A සහ B තරු වටා ග්රහලෝක සෙවීමට දශක ගණනාවක් තිස්සේ ගත් උත්සාහයන් මෙතෙක් සාර්ථක වී තිබුණේ නැත.
කෙසේ වෙතත්, ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂයේ (JWST) නවතම නිරීක්ෂණ මගින් මෙම තත්ත්වය වෙනස් වෙමින් පවතින බවට ඉඟි පළ කර ඇත.
ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයේ ඇති මධ්ය-අධෝරක්ත උපකරණය (MIRI) භාවිතයෙන් තාරකා විද්යාඥයින් විසින් පෘථිවිය සහ සූර්යයා අතර දුර මෙන් දෙගුණයක් පමණ දුරින් ඇල්ෆා සෙන්ටෝරි A තරුව වටා ගමන් කරන වායුමය යෝධ ග්රහලෝකයක සලකුණු හඳුනාගෙන තිබේ. මෙම ග්රහලෝකය අදාළ තරුවේ "වාසයට සුදුසු කලාපය" (Habitable Zone) තුළ පිහිටා තිබුණද, එහි විශාලත්වය සහ ස්කන්ධය සෙනසුරු ග්රහයාට සමාන වන බැවින් එය ජීවයට හිතකර ලෝකයක් වීමේ සම්භාවිතාව අඩුය. මෙම සොයාගැනීමේ සැබෑ වැදගත්කම වන්නේ එහි ඇති සමීපතාවයි. මෙය තහවුරු වුවහොත්, එය සූර්යයා වැනි තරුවක් වටා අපට හමුවූ ආසන්නතම බාහිර ග්රහලෝකය බවට පත්වනු ඇත.
මෙම අඳුරු ග්රහලෝකය හඳුනා ගැනීම තාක්ෂණික වශයෙන් ඉතා දුෂ්කර කාර්යයක් වූ අතර, එහිදී විද්යාඥයින් විසින් 'කොරෝනාග්රැෆ්' උපකරණයක් භාවිත කර ප්රධාන තරුවේ දැඩි දීප්තිය ආවරණය කරමින් එහි දත්ත පිරික්සා තිබේ. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස තාරකාවේ දීප්තියට වඩා 10,000 ගුණයක් පමණ අඩු සංඥාවක් වෙන්කර ගැනීමට ඔවුන් සමත් විය. 2024 අගෝස්තු දත්තවල මෙම ග්රහලෝකය පැහැදිලිව දර්ශනය වුවද, 2025 මුලදී කළ නිරීක්ෂණවලදී එය මගහැරී ගොස් ඇත. පර්යේෂකයන්ට අනුව මෙය බලාපොරොත්තු වූ තත්ත්වයක් වන අතර, ග්රහලෝකයේ කක්ෂීය ගමන් මග අනුව එය කාලයෙන් අඩක් පමණ තරුවට මුවා වී හෝ තරුවට ඉතා ආසන්නව පිහිටීම නිසා එසේ සිදුවිය හැකිය. මෙම සොයා ගැනීම තහවුරු වුවහොත්, සංකීර්ණ තරු පද්ධති තුළ ග්රහලෝක බිහිවීම සහ පැවැත්ම පිළිබඳව අධ්යයනය කිරීමට විද්යාඥයින්ට පෙර නොවූ විරූ අවස්ථාවක් උදාවනු ඇත.
